Border aanleggen in het najaar: stappenplan | Topplantenshop

De herfst is misschien wel het beste moment van het jaar om een border aan te leggen. De grond is nog warm van de zomer, het regent vaker en de planten hoeven geen energie meer in bloemen te steken. Alles gaat naar de wortels. Plant u nu, dan staat uw border in het voorjaar al stevig in de grond en bloeit hij de eerste zomer al volop. In dit artikel leest u stap voor stap hoe u een border aanlegt, welke planten u kiest en welke fouten u beter kunt vermijden.

Waarom een border aanleggen in het najaar?

Vaste planten en siergrassen kunt u planten zolang de grond niet bevroren is. Toch heeft het najaar een paar duidelijke voordelen boven het voorjaar:

Sterke wortels voor de winter. De bodem koelt langzaam af, waardoor de wortels nog weken doorgroeien terwijl het blad al in rust gaat.
Minder water geven. Door de regen en de lagere temperaturen hoeft u na het planten zelden extra water te geven.
Een vliegende start in het voorjaar. Planten die in de herfst zijn geplant lopen in maart en april eerder en krachtiger uit dan planten die pas in het voorjaar de grond in gaan.

Eén kanttekening: planten met grijs blad uit mediterrane streken, zoals lavendel, tijm en Salvia 'Hot Lips', houden niet van natte voeten in de winter. Heeft u een zware, natte kleigrond? Plant deze soorten dan liever in het voorjaar, of zorg voor een goed doorlatende bodem.

Stap 1: Kies de juiste plek

Begin niet bij de planten, maar bij de plek. Kijk hoeveel uur zon de border per dag krijgt:

Zon: meer dan 6 uur direct zonlicht per dag.
Halfschaduw: 3 tot 6 uur zon, of alleen ochtend- of avondzon.
Schaduw: minder dan 3 uur zon, bijvoorbeeld aan de noordkant van het huis of onder bomen.

Let ook op de grond. Blijft er na een regenbui lang water staan, dan heeft u een natte bodem. Droogt de grond snel uit, dan heeft u waarschijnlijk zandgrond. De standplaats bepaalt welke planten het goed gaan doen. Een plant op de verkeerde plek blijft altijd kwakkelen, hoe goed u er ook voor zorgt.

Stap 2: Bereid de grond goed voor

Een goede border begint onder de grond. Neem hier de tijd voor, want na het planten kunt u er niet meer goed bij.

Haal al het onkruid weg, inclusief de wortels. Vooral wortelonkruiden zoals kweek en zevenblad komen anders tussen uw nieuwe planten terug.
Spit of los de grond ongeveer een spade diep.
Werk een laag compost of goed verteerde stalmest door de bovenste laag. Dat verbetert zowel zware klei als schrale zandgrond.

Stap 3: Bepaal de vorm en maak een plan

Leg de vorm van de border uit met een tuinslang of touw en bekijk hem vanuit het huis. Een border van minimaal 1 meter diep geeft genoeg ruimte voor laagjes in hoogte. Voor de indeling werkt deze vuistregel goed:

Hoge planten achteraan, of in het midden als u de border van twee kanten bekijkt.
Middelhoge planten in het midden.
Lage planten en bodembedekkers vooraan, zodat de rand netjes en gesloten blijft.

Plant in groepjes van 3, 5 of 7 dezelfde planten in plaats van één exemplaar per soort. Dat geeft rust en maakt de border van een afstand veel sterker. Herhaal dezelfde plant of kleur op een paar plekken voor eenheid. Meer tips leest u in ons artikel zelf een beplantingsplan maken voor uw border.

Stap 4: Hoeveel planten heeft u nodig?

Hoeveel planten per vierkante meter u nodig heeft, hangt af van hoe groot ze worden. Als richtlijn:

Lage planten en bodembedekkers: 9 tot 11 per m²
Middelhoge vaste planten: 5 tot 7 per m²
Grote vaste planten en siergrassen: 3 tot 5 per m²

Plant liever iets te ruim dan te dicht. Vaste planten worden elk jaar groter, en binnen één à twee seizoenen sluit de border zich vanzelf.

Stap 5: Planten

Zet alle planten eerst in hun pot op de plek waar ze komen. Zo kunt u nog schuiven voordat u gaat graven.
Dompel elke pot in een emmer water tot er geen luchtbelletjes meer opstijgen.
Graaf een plantgat dat ongeveer twee keer zo breed is als de pot.
Zet de plant op dezelfde hoogte als hij in de pot stond, vul aan met grond en druk deze stevig aan.
Geef na het planten één keer flink water, ook als het regenachtig weer is. Zo sluit de grond goed om de wortels.

Een laagje mulch, zoals compost of houtsnippers, houdt onkruid tegen en beschermt de wortels in de winter.

Welke planten kiest u?

Een border wordt pas echt mooi met een goede mix van structuurplanten (vaak siergrassen en planten met een duidelijke vorm), vulplanten en een paar blikvangers. Een paar soorten die het in veel tuinen goed doen:

Voor de zon: Verbena rigida, Gaura lindheimeri, Salvia nemorosa 'Caradonna', zonnehoed (Echinacea purpurea) en het siergras Pennisetum 'Hameln'.
Voor halfschaduw: Geranium 'Rozanne', Japanse anemoon 'Honorine Jobert' en Persicaria 'Lisan'.
Voor de schaduw: Japans bosgras (Hakonechloa macra), Heuchera 'Palace Purple', Hosta sieboldiana 'Elegans' en tongvaren (Asplenium scolopendrium). Meer combinaties vindt u in ons artikel over een schaduwborder aanleggen.

Wilt u ook in de winter iets zien? Kies dan een paar wintergroene soorten. Inspiratie vindt u in onze top 10 wintergroene vaste planten en siergrassen.

Veelgemaakte fouten

Te veel verschillende soorten. Eén van alles geeft een onrustig geheel. Kies liever minder soorten in grotere groepen.
Alles bloeit tegelijk. Combineer vroege, midden- en late bloeiers, zodat er van voorjaar tot herfst iets te zien is.
De standplaats negeren. Een zonaanbidder in de schaduw (of andersom) groeit nooit goed.
Onkruid laten zitten. Wat u nu niet weghaalt, groeit straks dwars door uw border heen.

Het makkelijkst: een kant-en-klare borderbundel

Geen zin om zelf uit te zoeken welke planten bij elkaar passen? Met onze borderbundels krijgt u per vierkante meter een complete, uitgebalanceerde mix van vaste planten, siergrassen en/of varens, met verschillende groeihoogtes. Bij elke bundel ontvangt u een beplantingsplan, en elke plant heeft een etiket, zodat u precies ziet waar hij in de border komt. U kiest een bundel die past bij uw tuin, bijvoorbeeld de zon borderbundel, de schaduw borderbundel, de wintergroene borderbundel of de onderhoudsarme borderbundel. Op al onze planten krijgt u 3 maanden aangroeigarantie.

Zo legt u dit najaar in één middag een border aan waar u jarenlang van geniet.