Slakken in de border: vaste planten die slakken laten staan

Slakken zijn voor veel tuiniers de grootste ergernis in de border. Na een vochtige nacht zijn jonge scheuten soms tot op de grond afgegeten. Toch hoeft u de strijd niet elke dag opnieuw te voeren. Met de juiste plantkeuze en een paar slimme gewoonten houdt u de schade beperkt, zonder de natuur in uw tuin uit balans te brengen. In dit artikel leest u welke vaste planten slakken meestal laten staan en wat u nu, in het najaar, al kunt doen.

Waarom eten slakken sommige planten wel en andere niet?

Vooral naaktslakken zijn kieskeurig. Ze geven de voorkeur aan zacht, sappig en jong blad. Planten met behaard, grijs, leerachtig of sterk geurend blad worden meestal met rust gelaten. Hetzelfde geldt voor planten met melksap, zoals wolfsmelk, en voor de meeste siergrassen en varens.

Eén kanttekening vooraf: geen enkele plant is volledig slakbestendig. Bij een grote slakkenpopulatie of een heel natte periode proberen slakken bijna alles. Ook pas geplante, kleine exemplaren zijn kwetsbaarder dan gevestigde planten. Kies daarom liever stevige planten en geef ze de kans om goed te wortelen.

Vaste planten die slakken meestal laten staan

Onderstaande planten hebben een goede reputatie in tuinen waar slakken veel voorkomen.

Voor de zonnige border

• Geranium 'Rozanne': een ooievaarsbek die maandenlang bloeit. Het licht behaarde blad is voor slakken weinig aantrekkelijk.
• Nepeta 'Walker's Low': kattenkruid met aromatisch, grijsgroen blad en een lange bloei in blauwpaars.
• Salvia nemorosa 'Caradonna': de steppesalie met donkere stelen en geurend blad. Meer over deze plant leest u in ons artikel Salvia nemorosa: alles over de steppesalie.
• Stachys byzantina 'Silver Carpet': ezelsoor met zilvergrijs, wollig blad. Ideaal als lage rand.
• Lavandula angustifolia 'Hidcote' en Achillea 'Moonshine': beide aromatisch en geschikt voor een droge, zonnige plek.

Voor halfschaduw en schaduw

• Alchemilla mollis: vrouwenmantel met fijn behaard blad waarop dauwdruppels als pareltjes blijven liggen.
• Euphorbia amygdaloides var. robbiae: een wintergroene wolfsmelk voor droge schaduw. Het melksap schrikt slakken af. Draag handschoenen bij het snoeien, want het sap kan de huid irriteren.
• Astrantia major 'Roma': zeeuws knoopje met sierlijke, roze bloemen voor halfschaduw.
• Brunnera macrophylla 'Mister Morse': kaukasische vergeet-mij-niet met ruw, zilvergetekend blad.
• Anemone hybrida 'Honorine Jobert': de witte herfstanemoon, die tot diep in het najaar bloeit.
• Dryopteris filix-mas en Hakonechloa macra: een sterke varen en een sierlijk gras voor de schaduwborder.

Ook de Helleborus orientalis met zijn stevige, leerachtige blad wordt doorgaans weinig aangevreten. Lees er meer over in Helleborus: kerstroos en lenteroos voor kleur in de winter.

Planten die extra bescherming nodig hebben

Sommige populaire vaste planten zijn juist geliefd bij slakken, vooral wanneer de jonge scheuten in het voorjaar boven de grond komen. Denk aan ridderspoor (Delphinium), dunbladige hosta's en zonnehoed (Echinacea). U hoeft deze planten niet te mijden, maar geef ze in het voorjaar wat extra aandacht. Controleer de jonge scheuten regelmatig en zet de planten bij voorkeur niet op de vochtigste plek van de tuin.

Bij hosta's geldt: soorten met dik, blauwgrijs blad zoals Hosta sieboldiana 'Elegans' hebben over het algemeen minder last van slakken dan hosta's met dun blad.

Wat kunt u nu in het najaar al doen?

Slakken leggen in de herfst hun eitjes in de bodem, onder bladeren en tegen randen van tegels of potten. Door nu al actie te ondernemen, beperkt u het aantal slakken in het voorjaar.

1. Ruim schuilplaatsen op. Kijk onder planken, stenen en potten op plekken vlak naast de border. Daar zitten vaak groepjes eitjes: kleine, doorzichtige of witte bolletjes.
2. Werk de bovenlaag licht los. Door voorzichtig te schoffelen komen eitjes bloot te liggen, waarna vogels ze opruimen.
3. Laat niet al het blad op de border liggen. Een laag blad beschermt planten en bodemleven, maar een dikke, natte laag direct rond gevoelige planten is ook een ideale schuilplaats voor slakken. Houd de directe omgeving van slakgevoelige planten wat opener.
4. Plant nu stevige planten. Vaste planten die in het najaar worden geplant, hebben tot het voorjaar de tijd om wortels te maken. Ze lopen daardoor krachtiger uit en kunnen een beetje vraatschade beter hebben.

Natuurlijke vijanden een handje helpen

De duurzaamste aanpak is een tuin waarin slakkeneters zich thuis voelen. Egels, padden, kikkers, loopkevers, merels en lijsters eten allemaal slakken. U helpt ze door:

• een rommelhoekje met takken en blad te laten liggen, op enige afstand van de border;
• een kleine vijver of waterbak aan te leggen;
• geen chemische bestrijdingsmiddelen te gebruiken die ook deze dieren kunnen schaden;
• een doorgang van zo'n 13 bij 13 centimeter in de schutting te maken, zodat egels van tuin naar tuin kunnen trekken.

Slimme gewoonten in het groeiseizoen

In het voorjaar en de zomer helpen een paar eenvoudige gewoonten:

• Geef 's ochtends water in plaats van 's avonds. Zo is de bodem 's nachts, wanneer slakken actief zijn, droger.
• Ga in de schemering op slakkenjacht, vooral na een regenbui. Met regelmatig rapen houdt u de populatie verrassend goed in toom.
• Overweeg biologische bestrijding met aaltjes (nematoden) tegen naaktslakken. Deze werken alleen bij een voldoende warme, vochtige bodem, dus lees de gebruiksaanwijzing goed.
• Plant dicht. Een goed gesloten border met veel verschillende planten trekt meer natuurlijke vijanden aan en is minder gevoelig dan een paar losse, kwetsbare planten.

Liever een kant-en-klare combinatie?

Wie snel een aantrekkelijke border wil, kan kiezen voor een borderbundel. De Mediterrane borderbundel is bedoeld voor een zonnige, warme plek, waar slakken zich doorgaans minder thuis voelen dan in een vochtige hoek. Voor een schaduwrijke plek is de Varen borderbundel een mooie keuze, want varens worden zelden door slakken aangevreten. Twijfelt u welke planten bij uw situatie passen? Dan helpt een beplantingsplan border op maat u op weg.

Kortom

Een border zonder slakken bestaat niet, maar een border waar slakken weinig schade aanrichten wel. Kies voor planten met behaard, aromatisch of stevig blad, ruim in het najaar schuilplaatsen en eitjes op en geef egels, padden en vogels een plek in uw tuin. Zo geniet u volgend seizoen van een border die er het hele jaar mooi uitziet.

Benieuwd welke planten het beste bij uw tuin passen? Bekijk ons assortiment vaste planten, siergrassen en borderbundels en stel uw eigen slakbestendige border samen.