Gazon vervangen door vaste planten: zo pakt u het aan
Gazon vervangen door vaste planten? Ontdek welke bodembedekkers en borderplanten het gras overnemen en hoe u de overstap stap voor stap maakt.
Steeds meer tuineigenaren kijken kritisch naar hun gazon. Een grasveld vraagt wekelijks maaien, bemesten en in droge zomers veel water, terwijl het voor bijen en vlinders weinig te bieden heeft. Het gazon (deels) vervangen door vaste planten is daarom een van de duidelijkste tuintrends van dit moment. In dit artikel leest u welke planten het gras kunnen overnemen, hoe u de overstap aanpakt en waarom het najaar daar een goed moment voor is.
Waarom minder gazon?
Een vaste-plantenborder of een tapijt van bodembedekkers heeft een aantal duidelijke voordelen ten opzichte van gras:
- Minder onderhoud: geen wekelijkse maaibeurt meer. Een goed aangelegde border vraagt vooral een snoeironde in het voorjaar en wat wieden in het eerste jaar.
- Beter bestand tegen droogte: veel vaste planten wortelen dieper dan gazongras en blijven ook in een droge zomer aantrekkelijk.
- Meer biodiversiteit: bloeiende planten trekken bijen, vlinders en andere insecten aan, en uitgebloeide stengels bieden in de winter beschutting.
- Meer beleving: een beplanting verandert per seizoen van kleur en vorm, waar een gazon het hele jaar hetzelfde blijft.
U hoeft het gazon overigens niet in één keer te laten verdwijnen. Vaak is het verstandig om een looppad of een kleine speelplek van gras te houden en de randen en hoeken om te vormen tot border.
Stap 1: bepaal wat u met de plek wilt
Kijk eerst hoe het gazon nu gebruikt wordt. Een plek waar dagelijks gelopen of gespeeld wordt, vraagt om iets anders dan een sierstrook langs het terras. Grofweg zijn er drie mogelijkheden:
- Een betreedbaar plantentapijt voor plekken waar u af en toe overheen loopt.
- Een lage bodembedekkende beplanting die het oppervlak groen houdt, maar waar u niet op loopt.
- Een volwaardige border met vaste planten en siergrassen van verschillende hoogtes.
Let ook op de standplaats: ligt het gazon in de volle zon, in halfschaduw of grotendeels in de schaduw? Daar stemt u de plantkeuze op af.
Stap 2: kies de juiste planten
Betreedbare bodembedekkers
Geen enkele plant is zo belastbaar als gazongras, maar een aantal lage soorten verdraagt licht betreden prima. Ze zijn ideaal tussen stapstenen of op plekken waar u niet dagelijks loopt.
- Thymus praecox 'Red Carpet': kruipende tijm die in de zomer roodroze bloeit en geurt als u erover loopt. Houdt van zon en een goed doorlatende, eerder droge grond.
- Sagina subulata (Iers mos): een fijn, mosachtig groen kussen met kleine witte bloemetjes. Prettig op een plek die niet te droog is.
- Leptinella squalida: een laag, varenachtig tapijtje dat goed tussen tegels en stapstenen groeit. De donkere vorm Leptinella squalida 'Platt's Black' geeft een opvallend contrast.
Bodembedekkers voor grotere oppervlakken
Wilt u een groter stuk gazon vervangen door een groen tapijt waar u niet op loopt, kies dan sterke bodembedekkers die onkruid weinig kans geven:
- Geranium macrorrhizum 'Spessart': een sterke ooievaarsbek die zowel in zon als in schaduw groeit, met geurend blad dat in de winter grotendeels blijft staan.
- Waldsteinia ternata: wintergroen, met gele bloemen in het voorjaar; geschikt voor halfschaduw en schaduw.
- Vinca minor (kleine maagdenpalm): wintergroen en ideaal onder bomen en struiken.
Meer soorten en tips vindt u in ons artikel over bodembedekkers in uw tuin.
Een border met vaste planten en siergrassen
Wie het gazon echt wil omvormen tot een bloemrijke tuin, kiest voor een mix van bloeiende vaste planten en siergrassen. Siergrassen zoals Sesleria autumnalis en Stipa tenuissima 'Ponytails' geven beweging en houden de beplanting ook in de winter interessant. Combineer ze met lang bloeiende soorten zoals Salvia nemorosa 'Caradonna' en Echinacea purpurea.
Wilt u niet zelf puzzelen? Een kant-en-klare onderhoudsarme borderbundel of prairie borderbundel bevat planten die goed bij elkaar passen. Voor een schaduwrijke plek is er de schaduw borderbundel.
Stap 3: het gras verwijderen en de grond voorbereiden
Het belangrijkste werk zit in de voorbereiding. Gras dat blijft zitten, groeit later dwars door uw nieuwe beplanting heen.
- Steek de graszoden af met een scherpe spade, zo'n vijf centimeter diep. De zoden kunt u omgekeerd composteren.
- Verwijder wortelonkruid zoals kweek, zevenblad en paardenbloem zo grondig mogelijk.
- Maak de grond los tot een spade diep en werk compost of goed verteerde stalmest door de bovenlaag. Op zware klei helpt dit de structuur te verbeteren; op zandgrond houdt het vocht beter vast.
- Hark het oppervlak vlak en leg de planten eerst neer in het gewenste patroon voordat u gaat planten.
Een alternatief zonder spitten is het gazon enkele maanden af te dekken met karton en een laag compost, zodat het gras onder het licht verstikt. Dit kost meer tijd, maar spaart uw rug en het bodemleven.
Stap 4: planten en de eerste tijd
Het najaar is een prima moment om vaste planten en bodembedekkers te planten, zolang de grond niet bevroren of drassig is. De bodem is dan nog relatief warm en vochtig, zodat de wortels zich voor de winter kunnen vestigen. Lukt het nu niet meer, dan is het vroege voorjaar ook een goede periode. Lees meer in border aanleggen in het najaar.
- Plant bodembedekkers dicht genoeg, zodat ze snel een gesloten dek vormen. Hoe sneller de grond bedekt is, hoe minder onkruid.
- Geef na het planten goed water en houd de grond het eerste groeiseizoen licht vochtig.
- Wied in het eerste jaar regelmatig. Vanaf het tweede jaar nemen de planten het meeste werk over.
- Laat uitgebloeide stengels en siergrassen in de winter staan en knip ze pas in het voorjaar terug.
Klein beginnen werkt het best
U hoeft niet uw hele grasveld in één weekend om te zetten. Begin bijvoorbeeld met een brede strook langs de schutting of een hoek die toch lastig te maaien is. Zo ervaart u hoe de beplanting zich ontwikkelt en breidt u stap voor stap uit. Twijfelt u over de indeling? Met een beplantingsplan op maat krijgt u een ontwerp dat past bij uw grond, standplaats en wensen.
Klaar om (een deel van) uw gazon in te ruilen voor bloei en structuur? Bekijk onze borderbundels en ons ruime assortiment bodembedekkers en vaste planten op topplantenshop.nl en begin vandaag nog met een groenere, levendigere tuin.
0 Reacties
Er zijn nog geen reacties, wees de eerste....